Eerste heelal observaties met verrekijker

Door RagingR2 op donderdag 19 september 2013 19:32 - Reacties (3)
Categorie: -, Views: 4.283

Zoals ik in mijn vorige post aankondigde zal ik hier de komende tijd wat amateur-sterrenkijker ervaringen posten nu ik daarin mijn eerste stappen aan het zetten ben.

Zoals ik al zei had ik een verrekijker gekocht; ik wilde er toch al een hebben maar deze is als het goed is ook geschikt om (beginnend) sterren mee te kijken:
TS Optics 10 x 50 WP

Ik weet het ook pas sinds kort, maar het gebruik van een goede verrekijker om het heelal mee te bekijken is blijkbaar vrij mainstream en heeft ook bepaalde voordelen.
Een verrekijker is relatief goedkoop, compact en dus draagbaar, snel te pakken en makkelijk (namelijk zo goed als NIET) in te stellen, en ook voor buitengebruik koelt zo'n klein ding vrij snel af; dat laatste is belangrijk omdat je pas wat kunt zien als de condens weg is, wat bij een telescoop langer kan duren. Het voordeel van een verrekijker is ook dat je met 2 ogen kijkt in tegenstelling tot vrijwel ALLE telescopen; dat kijkt fijner en rustiger voor je ogen, en geeft bij sommige dingen ook een mooier (dieper) beeld van waar je naar aan het kijken bent. Ten slotte kun je met een verrekijker een veel groter deel van de hemel zien; dat volgt logisch uit het feit dat hij minder ver inzoomt, en daardoor is het veel makkelijker om bepaalde dingen op te sporen. Nooit zo over nagedacht, maar met een telescoop moet je óf heel goed weten wat je doet (met coördinaten en graden werken), óf heel veel geluk hebben, of een duurdere telescoop met een computergestuurd "goto" systeem hebben. Op het oog mikken waar je ongeveer wilt kijken gaat met een telescoop in elk geval weinig uithalen, maar gaat met een verrekijker natuurlijk prima. Telescopen met een "goto" systeem zijn tegenwoordig trouwens ook "redelijk betaalbaar"; of in elk geval zodanig dat ze bereikbaar zijn voor de hobbyist met iets meer budget; maar een verrekijker is nog altijd vele malen goedkoper natuurlijk.

Na wat rond gelezen te hebben op http://www.astroforum.nl kwam ik op deze betaalbare optie uit die ik besteld heb bij die website Teleskop Service die ik hierboven linkte, in Duitsland. Dat schijnt een vrij goede webshop te zijn met een breed en betaalbaar aanbod van allerlei merken van budget to semi-pro. Tot nu toe heb ik er in elk geval goede ervaringen mee, dus is een aanrader, als je tenminste al weet wat je zoekt. Want let op, zeker met telescopen maar ook met een verrekijker verdient het aanbeveling om je er goed in te verdiepen en als het kan zelfs eerst live wat dingen uit te proberen voor dat je wat bestelt.

De specs 10x50, voor de mensen die het niet weten betekent dat hij 10x vergroot, dat is een beetje het gangbare minimum om er wat aan te hebben voor het helaal. En de x50 slaat op de diameter van de intrede objecteven; oftewel hoeveel licht er in valt; dat is voor gebruik in het donker (dus het heelal) wel handig anders zie je nog niet veel dingen die weinig licht geven. 10x50 is een beetje de gangbare "instap" specificatie voor sterrenkijken; en veel amateurastronomen hebben op zijn minst zo'n ding naast wat ze verder nog allemaal aan kijkers en telescopen hebben. Tussen een 10x50 en een telescoop heb je nog andere opties, zoals deze surrealistisch uitziende kijkers die nog steeds relatief betaalbaar zijn maar je wel een behoorlijk goed beeld geven:

TS Optics 20 x 80 TRIPLET SEMI-APO
20 x 80 kijkers worden ook vrij veel verkocht door verschillende merken en eigenlijk specifiek gemaakt voor sterrenkijken. Daar zit dan vrijwel altijd een statiefadapter op, want die kun je met je hand natuurlijk nauwelijks meer stil houden. Dan heb je al wel een beetje een stevig statief nodig ook zodat het niet teveel wiebelt wat bij grote vergroting uite raard nogal nauw komt, want deze weegt bijv. al 2400 gram. Met zo'n ding kun je al menig 'deep sky object' zien, dus dingen zoals nevels en melkwegstelsels; bijv. de adelaarnevel of de andromedanevel. Met een beetje zoekwerk uiteraard, want je moet wel weten waar het object staat. :P

TS 100 WO90
Dit is ook een leukerdje met een vergroting van 22x. Deze is al flink wat duurder dan menig leuke amateur-telescoop, maar biedt wel in meer of mindere mate de voordelen van verrekijker ten opzichte van telescopen die ik eerder beschreef. Gewicht = 6900 gram, dus met een fotostatief red je het niet meer.

Een fotostatief is sowieso niet altijd ideaal voor verrekijkers want vaak gaan ze niet hoog genoeg en kun je geen fijne houding vinden om (staand) door je verrekijker te kijken, en vaak kun je ook niet fijn kantelen tot in het 'zenith' zoals dat dan zo mooi heet, oftewel de hogere kijkhoeken.

Anyway, gisterenavond voor het eerst de 10x50 op het heelal uitgetest, en dat beviel goed. De maan is altijd erg vet om naar te kijken door een verrekijker. Het was gisteren volle maan en er dreven af en toe nog wat mooie wolkenflarden voorlangs. Leuk om te vertellen over de maan is bijvoorbeeld dat er een soort grafiet/koolstof achtig sediment ligt dat om de een of andere reden het zonlicht zeer sterk weerkaatst waardoor de maan bijna wit lijkt. Hij weerkaatst echter vooral veel licht in de richting waar het vandaan kwam; daardoor is een volle maan (veel) meer dan 2x zo fel als een halve maan. Bij volle maan heb je bij sterkere vergrotingen dan ook al snel een filter nodig omdat het anders niet meer fijn kijkt. Verder is de maan ook vooral leuk om naar te kijken als hij niet vol is, omdat je dan meer reliëf ziet door de schaduwen. Bij de 'terminator' zoals dat dan heet, de schijdslijn tussen "dag" en "nacht" als je dat zo kan noemen op de maan, kun je bijv. heel mooi bergen en kraters zien waarvan bijv. de top nog net wel licht krijgt maar de bodem niet.

Verder heb ik mijn eerste poging tot het localiseren van sterren gedaan, of andersom het achteraf identificeren van welke ster was dat nou die ik daar zag. Ondanks dat de volle maan heel erg veel lichtvervuiling geeft voor sterrenkijken, toch een aantal sterren kunnen zien, namelijk Altaïr en Tarazed. Altaïr is een van de felste sterren aan de hemel, en is een ster die voor sterrenbegrippen extreem snel ronddraait. Bijna 300km/s bij zijn evenaar waardoor hij in bijna 9 uur om zijn as draait; daardoor heeft hij zelfs een afgeplatte vorm. Tarazed heb ik herkend doordat je gewoon een beetje naar de patroontjes en vormpjes kijkt hoe ze t.o.v. elkaar staan, en dan op een sterrenkaart (of in dit geval bij mij nog op internet) opzoekt welke dat dan moet zijn.

Een erg handig programma hiervoor is Stellarium. Sommige mensen nemen dat zelfs mee op een laptop het veld in als sterrenkaart.

Anyway, zelfs met een 10x50 en zélfs bij volle maan was het een behoorlijke 'cultuurshock' voor me dat je echt veel meer sterren ziet door een verrekijker dan met het blote oog. Sterren die totaal wegvallen door de lichtvervuiling kun je door een verrekijker ineens wel zien. Zoals ik eerder al zei; sterren vergroten heeft voor de ster individueel op zich heel weinig zin omdat (afgezien van de zon) alle sterren zo ver weg staan dat hoe ver je ook vergroot, het zal altijd een witte stip blijven. Enige uitzondering zijn sommige dubbelsterren die bij genoeg vergroting laten zien dat ze uit twee sterren bestaan. Maar het is dus wel leuk dat je door de vergroting dus méér (en zwakkere) sterren ziet, en dat je de "sterrenbeelden" beter kan zien; sommige sterren die met het blote oog helemaal niet te zien zijn of zo dicht bij andere staan dat je er niet veel meer van kan maken dan "een groepje sterren dat dicht bij elkaar staat" laten zich door een vergroting ineens in een heel ander licht zien; dan zie je echt de afstanden en vormen die er tussen ontstaan en zie je ook veel meer verschil tussen heldere sterren en zwakke sterren én het feit dat sterren (subtiel) verschillende kleuren hebben! Die uiteraard corresponderen met de verschillende soorten sterren die er bestaan.

Dat was het ongeveer even voor nu.

Om mee af te sluiten wilde ik jullie de volgende 2 niet besparen. Wij zien de sterrenbeelden vaak als een 1-dimensionaal behang; terwijl de sterren in één sterrenbeeld vaak helemaal niets met elkaar te maken behalve dat ze in onze ogen een vormpje maken; ze kunnen goed verder van elkaar afstaan dan van de aarde. Een leuk plaatje om dit de illustreren is deze afbeelding geplot met Celestia die de sterrenbeelden in 3D laat zien, vanuit het gezichtspunt van een locatie nabij een ster heel ver weg die Deneb heet:
[klik hier voor grotere versie op de Astroforum Wiki]
http://www.astroforum.nl/astrowiki/images/thumb/5/55/Denebsky.png/800px-Denebsky.png

En tenslotte dit gave filmpje voor als je hem nog niet kende die de verhouding laat zien tussen de afmetingen van diverse objecten in het heelal, onder andere ook de ver uiteenlopende afmetingen (en kleur) van verschillende soorten sterren.
http://www.youtube.com/watch?v=HEheh1BH34Q

Wordt vervolgd!

Volgende: M31, M52 en een oranje maan 09-'13 M31, M52 en een oranje maan
Volgende: Eerste stappen in de Sterrenkunde 09-'13 Eerste stappen in de Sterrenkunde

Reacties


Door Tweakers user analog_, donderdag 19 september 2013 21:00

toeval, ik kwam net van een gelijkaardig ondewerp. http://all-that-is-intere...-image-captured-by-hubble

[Reactie gewijzigd op donderdag 19 september 2013 21:00]


Door Tweakers user RagingR2, donderdag 19 september 2013 22:33

'

Die is ook interessant ja. Ik kwam via jouw linkje en google indirect weer op deze:
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Deep_Fields

Door Tweakers user skauwnmokker, woensdag 9 oktober 2013 11:10

Als je nog eens de sterren van Aquila bekijkt door de verrekijker, is het 'kleerhangertje' leuk om op te zoeken: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Coathanger.png

Reageren is niet meer mogelijk